www.genpol.com/index.php?module=Strony%20statyczne&func=display&pageid=22

Jak roboty wyszukiwarek widzą Twoją stronę?

ŻELIWNE KRZYŻE NA CMENTARZACH PARAFII SZESTNO / SEEHESTEN :: Genealogia Polska :: GENPOL.COM

Szukanie zaawansowane

Strona główna

GenBaza

Poradnik GenPol

Tablica Ogłoszeń

sklep.GenPol.com

Szukaj

Pomoc

Rozmiar trzcionki: AAA

ŻELIWNE KRZYŻE NA CMENTARZACH PARAFII SZESTNO / SEEHESTEN

 

ŻELIWNE KRZYŻE NA CMENTARZACH PARAFII SZESTNO / SEEHESTEN
Na położonym opodal koœcioła w Szestnie cmentarzu zachował się zespół szesnastu żeliwnych krzyżyz lat 1813 - 1901. Jest to, chyba największa grupa takich krzyży w całej okolicy. Jeszcze nie tak dawno było ich więcej, lecz kilka zostało zniszczonych i oddanych na złom. Sprawš zajęła się prokuratura, a winny został ukarany, ale to już zupełnie inna historia. Pięć krzyży stoi na najstarszej częœci cmentarza obwiedzionej kamiennym murem. Sš to krzyże od IX do XIII. Od pozostałych różniš się bardzo prostš formš. Inne sš neogotyckie, a dwa sš zdecydowanie odmienne w swej dekoracyjnoœci.
Wszystkie krzyże z Szestna (Seehesten) i okolic charakteryzujš się nie tylko elegancjš formy, lecz i bardzo wysokim poziomem techniki odlewniczej. Wszystkie wykonano z dużš precyzjš, o czym może œwiadczyć bardzo ostry rysunek liter w napisach. Gdyby nie znaczne rozmiary krzyży, można by je uznać za odlewy kokilowe, a nie typowe odlewy w formach ziemnych. W czasie porzšdkowania kwatery z krzyżami I - IV odkryłem krzyż oznaczony numerem XVI, który, sšdzšc po zaawansowaniu korozji, od wielu lat był przykryty cienkš warstwš ziemi.
Na prawie wszystkich cmentarzach ewangelickich na tym terenie, groby należšce do zmarłych pochodzšcych z jednej rodziny z reguły zostały otoczone kutymi płotkami tworzšcymi niewielkie kwatery rodzinne. Sztachetki w tych ogrodzeniach zakończone sš żeliwnymi grotami (wszystkie i wszędzie według jednego wzoru). Takie same groty spotyka się również w wielu ogrodzeniach wokół koœciołów. Na niektórych z ogrodzeń zachowały się owalne tablice z nazwiskiem rodziny. Czasem, zapewne w przypadku rodzin uboższych, tablice te zastępowały krzyże. Trzy z takich tabliczek zachowały się w Szestnie. Każdy z typów krzyży (neogotyckie sš w dwu wariantach nieznacznie różnišcych się w szczegółach) i oba typy grotów z ogrodzeń powtarzajš się na rozległym obszarze - w układzie południkowym od Szestna (Seehesten) po Barciany (Barten) (krzyżacki zamek i gotycki koœciół naprawdę wart zwiedzenia) i Srokowo (Drengfurth), co daje około czterdzieœci kilometrów. Zaciekawił mnie producent krzyży zaopatrujšcy tak rozległy rynek zbytu w wysokiej jakoœci wyroby - producent o znacznym doœwiadczeniu i dysponujšcy zapleczem o charakterze fabrycznym, a nie rzemieœlniczym. Zastanawiałem się, czy nie istniała na tym terenie odlewnia. Niektóre z krzyży sš sygnowane Lentz - Rastenburg (Kętrzyn). Kętrzyn (Rastenburg) jest ponadto usytuowany dokładnie w œrodku opisanego obszaru. Jak często bywa, pomógł przypadek. Odwiedziliœmy muzeum w kętrzyńskim zamku i dokładnie czytaliœmy podpisy pod starymi zdjęciami. Okazało się, że jedno z nich przedstawia budynek, nie odlewni, a założonej w szeœćdziesištych latach XIX wieku fabryki maszyn rolniczych, której udziałowcem był niejaki Lentz. Zapewne fabryka upadła bezpoœrednio po pierwszej wojnie œwiatowej, ponieważ w latach dwudziestych jej budynek został adaptowany do celów mieszkalnych. Fabryka mieœciła się przy obecnej ulicy Chopina i budynek ten istnieje do dziœ. Jest pewne, że zakład ten istniał, w jakiejœ innej zapewne formie, również w pierwszej połowie XIX wieku, czego dowodzš zachowane z tego okresu krzyże.
Krzyże na cmentarzu w Szestnie (Seehesten)i te rozproszone na innych cmentarzach warte sš uznania ich za obiekty zabytkowe - nie w sensie formalnoprawnym (w takim już zapewne sš), a jako dokument. To, na ogół jedyne, wspomnienie o minionych czasach i o ludziach, którzy tu żyli, pracowali i umierali. Napisy œwiadczš swoim ciepłem, że również kochali się - np. napis na krzyżu S-VI: Tu spoczywa mój kochany mšż i nasz dobry ojciec ... lub na krzyżu S-IX: Miejsce spoczynku naszej wiernej, niezapomnianej Matki .... Faktem jest, że tutejsze parafie, z reguły nie należš do bogatych. W tej sytuacji, bioršc również pod uwagę, iż prawidłowš konserwację metalu trudno przeprowadzić bez udziału fachowca, pomoc powinien okazać Wojewódzki Konserwator Zabytków, a może również rozproszeni po œwiecie potomkowie tych, którzy pod tymi krzyżami spoczywajš.
Wszystkim odwiedzajšcym Mršgowo (Sensburg) radzę dołożyć jeszcze tylko pięć kilometrów w stronę Kętrzyna (Rastenburg). Pani z kiosku z gazetami z przyjemnoœciš otworzy Wam koœciół i opowie o jego historii. Jadšcy przez Mršgowo (Sensburg) do Œwiętej Lipki (Heiligelinde) nadłożš trochę drogi. To, co zobaczycie w Szestnie (Seehesten) naprawdę jest warte tych kilku kilometrów. Koœciół jest od kilku lat w trakcie prac konserwatorskich, więc pamiętajcie o wrzuceniu paru groszy do skarbonki. Z Szestna (Seehesten) można jechać do Œwiętej Lipki dalej drogš na Kętrzyn (Rastenburg) skręcajšc w lewo w Wilkowie (Wilkendorf). Zobaczycie wtedy wart tego zamek w Bezławkach (Bäslack).
INWENTARYZACJA KRZYŻY I TABLICZEK NA CMENTARZACH PARAFII SZESTNO
<h6 class="c2">SZESTNO</h6>
<h6 class="c3">SEEHESTEN</h6>
KRZYŻ I
KREUTZ I
front
Vorderseite
<h4>ELISABETH RUDOLFF</h4>
verwittwete BOGDAHN geb. THOM [ASCZ(?)K]
geb.d. 10 October 1784 gest.d. 10 April
1865
tył
Rückseite
Sanft ruhe ihre Asche
Sygnatura
Signatur
Lentz - Rastenburg
KRZYŻ II
KREUTZ II
front
Vorderseite
CARL RUDOLFF
geb.d. 10 Dezember 1796
gest.d. 26 Juli 1865
tył
Rückseite
Ruhe in Frieden
Sygnatura
Lentz - Rastenburg
KRZYŻ III
KREUTZ III
front
Vorderseite
RUDOLPH GOTTHARD
KUCKEL
geb.d. 22 Maerz 182(6?) gest.d. 2 September
1859
tył
Rückseite
Im Leben die Liebe
Im Tode das Leben
Sygnatura
Signatur
Lentz - Rastenburg
KRZYŻ IV
KREUTZ IV
front
Vorderseite
Hermann Stobbe
geb.d. 1.Septbr.1832. gest.d. 2. Febr.1901
tył
Rückseite
Des Herrn Rat(h) ist wunderbar
aber er führet es herrlich hinaus
KRZYŻ V
KREUTZ V
front
Vorderseite
Hier ruht unsere liebe Mutter
REGINE SOKOLOWSKY geb. Cemper
geb.d. 3(?).Maerz 1823
gest.d.18.Dezember 1890.
Ruhe sanft in Gottes Frieden

KRZYŻ VI
KREUTZ VI
front
Vorderseite
Hier ruht
mein lieber Mann und unser gute Vater
GOTTLIEB SOKOLOWSKY
*d. 11.Juni 1819 + d.1.Maerz 1880.
tył
Rückseite
Das Gedaechtnis der
Gerechten bleibt im Segen
KRZYŻ VII
KREUTZ VII
front
Vorderseite
Marie Idziek
geb. Knobbe
tył
Rückseite
Geb. den 30. Novbr. 1790
gest. den 25. Mai 1858
KRZYŻ VIII
KREUTZ VIII
front
Vorderseite
Adam Iteck
tył
Rückseite
Geb. den 16 September 1797
gest. den 13 Mai 1865
KRZYŻ IX
KREUTZ IX
front
Vorderseite
Ruhestaette unserer treuren
unvergestlichen Mutter
Johanna v: Dershan geb. v: Glaser
tył
Rückseite
Geboren den 29. Juli 1780
gestorben den 24. Juli 1843
KRZYŻ X
KREUTZ X
front
Vorderseite
Karl Mich. Pawlik
geb. d. 29. Septbr. 1779
gest. d. 8. August 1813
tył
Rückseite
<h4>Seelig sind die Todten, die</h4>
in dem Herrn ruhen
KRZYŻ XI
KREUTZ XI
front
Vorderseite
Ruhestaette des Pfarrers
L. GLODKOWSKY
tył
Rückseite
geb. den 16ten Januar 1806
gest. den 3ten September 1864

KRZYŻ XII
KREUTZ XII
front
Vorderseite
Ihrer geliebten Mutter Charlotte
Pawlik geb: (B?V?H?)art, geb: d:
30 Mai 1786, gest: d: 27 Mai 1840
tył
Rückseite
Liebe und Sorge für die Ihrigen
war ihre Tagewerk
KRZYŻ XIII
KREUTZ XIII
front
Vorderseite
Ihrem geliebten Vater dem Superin=
tendenten Leopold Pawlik geb: d 16
Febr. 1769, gest: d 19 Febr. 1845
tył
Rückseite
Er hat gearbeitet und ist nicht
müde geworden.
KRZYŻ XIV
KREUTZ XIV
front
Vorderseite
DANIEL THOMASZIK
geb.d. 17. October 1808
gest.d. 1. Mai 1880.
tył
Rückseite
Selig sind die Toten
die in dem Herrn sterben.
KRZYŻ XV
KREUTZ XV
front
Vorderseite
Pfarrer (na doczepionej tabliczce z blachy - w VIII.2000 tabliczka luzem leży na ramieniu krzyża)
ERNST OTTO CASPAR
geb.d. 30. October 1832
gest.d. 2. August 1901
tył
Rückseite
Christus ist mein Leben
und Sterben ist mein Gewinn
Phil.1.21.
KRZYŻ XVI
KREUTZ XVI
front
Vorderseite
HEINRIETTE STOBBE
geb. RUDOLFF verw. KUCKEL
geb.d.29. Septbr. 1827 gest.d. 16. Mai
1885.
tył
Rückseite
Des Herrn Rath ist wunderbar
Aber er führet es herrlich hinaus
Jes.28.29
Sygnatura
Signatur
<h4>Lentz - Rastenburg</h4>
TABLICZKA A
TAFEL A
Hier ruhet in Gott
Esther Kulina
geb.d. 25. Febr. 1840
gest.d. 31. Dezbr. 1907
TABLICZKA B
TAFEL B
Hier ruht in Gott
Julius Kulina
geb.d. 11. Juni 1834
gest.d. 2. April 1912
TABLICZKA C
TAFEL C
Erbbegräbnis
der Familie
<h4>Gottlieb Sokolowsky</h4>
<h5 class="c10">WYSZEMBORK</h5>
<h5 class="c11">WEISSENBURG</h5>
KRZYŻ I
KREUTZ I
front
Vorderseite
WILHELM OLSCHEWSKI
*: 20 Juni :1828
+:23 Novbr :1887
nehst. seinen
Kindern.
WILHELM.
RICHARD.
KARL.
ADOLPH.
BERTHA.
FRIEDERIKE.
MARIE.
und
EMMA.
tył
Rückseite
Ruhet sanft
KRZYŻ II
KREUTZ II
front
Vorderseite
Hier ruhen
in Gott
RAPHAEL OLSCHEWSKY
und seine Frau HELENE geb. ZIEMECK.
Sygnatura
Signatur
<h4>Lentz - Rastenburg</h4>
KRZYŻ III
KREUTZ III
front
Vorderseite
Hier ruht
in Gott
MARIE MEDING
geb. PLATZEK
geb.d.15.Juni.1828 gest.d.13.Juni 1894.
KRZYŻ IV
KREUTZ IV
front
Vorderseite
hier ruht in Gott
Altsitzer FRIEDRICH KELBG
aus Weif(?)senburg.
TABLICZKA A
TAFEL A
Ruhestätte
Der Gasthofbesitzer
Fam. Olschewski
" Wlotzka
1933
TABLICZKA B
TAFEL B
Ruhestaette
der
Familie KOSCHOREK
1891.
TABLICZKA C
TAFEL C
Ruhestätte
der
<h4>Familie Grigowski</h4>
GRÓB 1
GRAB 1
TU SPOCZYWA W BOGU
GUSTAW
OLSCHEWSKI
*12.9.1861+30.12.1946
GRÓB 2
GRAB 2
TU SPOCZYWA W BOGU
AMALIE
OLSCHEWSKI
<h4>GB. PAUL</h4>
*10.10.1863
+29.6.1938
GRÓB 3
GRAB 3
Hier ruht in Gott
unsere liebe Mutter
Schwieg. u. Großmutter
Marie Schledz (?)
*19.3.1870
+28.2.1927
GRÓB 4
GRAB 4
HIER RUHEN UNS. LIEBEN
VATER UND MUTTER FUNK
CHRISTIAN
AMALIE
*12.11.1883
geb. SCHIDLINSKI.
+7.7.1955
*3.9.1883
+11.5.1947
RUHET IN FRIEDEN
GRÓB 5
GRAB 5
MELITA
GRIGOWSKI
GEB. KOPKA
*7.7.1936
+15.7.1965
<h4>RUHE SANFT</h4>
GRÓB 6
GRAB 6
HIER RUHT IN GOTT
UNSER LIEBER VATER
SCHWIEGERVATER UND
OPA
HERMANN
CZYGAN
24.9.1887
8.7.1960
GRÓB 7
GRAB 7
HIER RUHT IN GOTT
MEINE LIEBE FRAU. GUTTE
MUTTER.SCHWIGER-OMA
LUISE CZYGAN
geb. GISCHK
*3.2.1889
+8.8.1955
GRÓB 8
GRAB 8
HIER RUHT IN GOTT
UNSERE LIEBE GUTE MUTTER
SCHWIEGERMUTTER-OMA
FRIEDA SCHÄFER
geb. DZEYK(?)
*27.11(?).19009.
+3.7(?).1977
Ruhe sanft
GRÓB 9
GRAB 9
HIER RUHT IN GOTT
UNSER LIEBER VATER
SCHWIEGERVATER - OPA
reszta napisu nieczytelna
Der Rest der Aufschrift ist unlesbar
GRÓB 10
GRAB 10
Hier ruhet in Frieden
Obertraßennmeister
Thomas Wiemer
*3.Januar.1879
+11.Juni.1945
Die Liebe höet nimmer auf
GRÓB 11
GRAB 11
AUGUSTE
KRUSKA
GEB. KULLAK
*3.1.1867
+26.3.1933
GRÓB 12
GRAB 12
HELMUT
<h4>KRUSKA</h4>
*23.11.1947
+27.9.1966
DREWNIANY KRZYŻ Z BLASZANĽ TABLICZKĽ
KREUZ AUS HOLZ MIT TAFEL AUS BLECH
S.P.
AUGUSTA
SKUPCH
ur. 6-12-1873
zm. 22-09-1963
Pokój
jej duszy
KRZYŻ ŻELAZNY Z BLASZANĽ TABLICZKĽ
EISERN KREUZ MIT TAFEL AUS BLECH
GUSTAW
TUCHLINSKI
? 1968(?)p(?)
<h5 class="c10">BOŻE</h5>
<h5 class="c11">BOSEMB</h5>
KRZYŻ KUTY Z BLASZANĽ TABLICZKĽ
GESCHMIEDED KREUZ MIT TAFEL AUS BLECH
nieczytelna
unlesbar
TABLICZKA
TAFEL
Carl u.Amalie Reinke
geb.Böhnke
geb.9.Juli.1843.gest.15.Octb.1898
geb.28.Juli1828.gest.30.Septbr.1902
<h6 class="c2">RYDWĽGI</h6>
<h6 class="c3">RUDWANGEN</h6>
KRZYŻ I
KREUZ I
front
Vorderseite
<h4>Im Frieden Gottes ruhet</h4>
<h4>ANDREAS PORRMAN</h4>
geb. 1794 gest. 1869
tył
Rückseite
<h4>Hier ruhet</h4>
<h4>sanft</h4>
<h4>ANTONIE PORRMAN geb. Steiner</h4>
Geliebt von den ihrigen bis übers Grab
geb.d. 13 Septbr. 1847 gest.d. 6 Mai 1872
KRZYŻ II
KREUZ II
front
Vorderseite
JOHAN PORRMANN
geb.d. 1 Maerz 1830
gest.d. 24 Mai 1870
KRZYŻ III
KREUZ III
front
Vorderseite
..r ruhen in Gott meine Vielgeliebten Elt...
...COB FABIAN
DOROTHEA FABIA...
...d. 11. Febr. 1811
geb. PORRMANN
...t.d. 4. Apr. 1892
d. 10. Febr. 1827 ...
tył
Rückseite
Ruhet Sanft in Gottes Frieden
KRZYŻ IV
KREUZ IV
front
Vorderseite
Hier ruhet in Gott
AUGUSTE GEHRMAN geb Bor...
geb.d. 11.Novbr.1857
gest.d. 17. Mai.1896
tył
Rückseite
Zu früh getrennt
in Liebe ewig verbunden
KRZYŻ V
KREUZ V
front
Vorderseite
brak tabliczki
es gibt die Tafel nicht
tył
Rückseite
... früh getrent
... Liebe auf ewig verbunden
KRZYŻ VI
KREUZ VI
front
Vorderseite
ANNA PAUL
geb. WELZ
geb.d. 4. Maerz 1804.
gest.d. 26. Januar 1896.
tył
Rückseite
Treunung ist unser Los
<h4>Wiedersehen unsere Hoffnung</h4>
KRZYŻ VII
KREUZ VII
front
Vorderseite
Hier ruht
in Gott
mein
Lieber Man und unser guter Vater
BARTHOLOMAEUS PORMANN
geb.d. 30. September 1821 gest.d. 12
Februar
1887.
tył
Rückseite
Ruhe sanft in Gottes Frieden
KRZYŻ VIII
KREUZ VIII
front
Vorderseite
tył
Rueckseite
Ruhe sanft in Gottes Frieden
TABLICZKA A
TAFEL A
HIER
RUHET IN GOTT
LOUISE GERSS.
geb. RAFALCZYK
geb.d. 18. AUG. 1824
gest.d. 11. JULI. 1865
TABLICZKA B
TAFEL B
Erbbegraebniss
der Familie
OTTO PAUL
PRZEWRÓCONY KAMIEŃ
STUERZENER STEIN
HERMANN ROHDE
<h4 class="c14">reszta napisu nieczytelna</h4>
<h4 class="c15">Der Rest der Aufschrift ist unlesbar</h4>
<h6 class="c2">KIERSZTANOWO</h6>
<h6 class="c3">KERSTINOWEN</h6>
KRZYŻ I
KREUZ I
front
Vorderseite
<h4>Karl Niklas</h4>
<h4>* 20. November 1815, + 12. Februar 1901</h4>
Wilhelmine Niklas , geb. Kosanowitz,
* 16 Juli 1816, + 1 April 1872
KRZYŻ II
KREUZ II
front
Vorderseite
Hier
ruhet
in Gott
Wilhelmine Paul
Geb. Glowienka
geb.d. 29 April 1854. gest.d. 24 Juni 1909
tył
Rückseite
In Gottes Ratschluss steht geschrieben
es sehn sich wieder die sich lieben!
KRZYŻ III
KREUZ III
front
Vorderseite
Friedrich Paul
geb.d. 15. Jan. 1844. gest.d. 26. Dezbr. 1899
tył
Rückseite
Dein Wille geschehe
KRZYŻ IV
KREUZ IV
front
Vorderseite
Hier
ruht
in
Gott
der Königl. Steuerbeamte
Fritz Paul
geb.d. 13. Maerz 1869 | gest.d. 23. Septbr. 1907
tył
Rückseite
Zu früh bist du von uns geschieden
Ruhe in Frieden!
UWAGA: do inwentaryzacji dołšczyłem te groby, na których napisy sš już słabo czytelne
Szestno - Warszawa, lipiec 1999 - sierpień 2001
Š Jacek Cieczkiewicz

Copyright © 2003-2011 Tomasz Nitsch

Warunki użytkowania | Polityka prywatności